Is een uitbouw vergunningvrij?

Wat er in dit artikel staat

Waarom een uitbouw er vaker doorheen komt

Het ruimtelijk beleid gaat vooral over wat je vanaf de openbare weg ziet. Een dakopbouw verandert het silhouet van de straat en is daarom vrijwel altijd vergunningplichtig. Een uitbouw aan de achterzijde verandert dat silhouet meestal niet — hij zit achter de woning, uit het zicht — en dat is de reden dat er voor die situatie een vergunningvrije route bestaat.

Die route is echter geen vrijbrief. Er hangen voorwaarden aan over de diepte, de hoogte, hoeveel van het achtererf bebouwd mag zijn en waar op het perceel u zit. En er zijn situaties waarin de route helemaal niet opengaat.

Belangrijk: vergunningvrij betekent niet regelvrij. Het Bouwbesluit blijft gewoon gelden — constructie, isolatie, ventilatie, brandveiligheid. En het burenrecht blijft gelden. Wat vervalt is de toets vooraf, niet de eisen.

Waar het van afhangt

In grote lijnen kijkt de regeling naar vier dingen. De precieze getallen laten we hier bewust weg: ze zijn aan verandering onderhevig en ze hangen samen met uw perceel, dus een getal uit een artikel is precies het soort houvast waar mensen mee de fout in gaan.

• Waar op het perceel. Achtererfgebied of niet. Een uitbouw aan de voorkant of aan een zijde die aan de openbare weg grenst, valt buiten de vergunningvrije route.
• Hoe diep. Er geldt een maximum, en daarboven is er soms nog een tussenroute waarbij het wel mag maar met een lichtere toets.
• Hoe hoog. Zowel de bouwhoogte als de aansluiting op de bestaande woning telt.
• Hoeveel er al staat. Er zit een grens aan hoeveel van het achtererf bebouwd mag zijn. Heeft u al een schuur, een overkapping of een eerdere aanbouw, dan telt dat mee.

Dat laatste punt is de meest gemiste. Mensen rekenen de uitbouw door en vergeten de schuur achterin de tuin die er al twintig jaar staat. Laat het daarom voor uw eigen situatie toetsen in plaats van zelf te rekenen.

Staat uw situatie hier niet bij? Bel gerust even: 06 83 90 21 92. Twintig minuten aan de telefoon en u weet of het bij u kan — ook als u verder niets afneemt.

Wanneer de vergunningvrije route niet opengaat

Er zijn situaties waarin het niet uitmaakt hoe klein of hoe onzichtbaar uw uitbouw is: dan is er gewoon een vergunning nodig. De belangrijkste:

• Uw woning is een monument — rijks, provinciaal of gemeentelijk. Dan is vrijwel elke wijziging vergunningplichtig, ook aan de achterzijde en ook binnenshuis.
• Beschermd stads- of dorpsgezicht. Het beschermde gebied is groter dan alleen de monumenten die erin staan. In de binnenstad van Den Bosch of de vesting van Grave speelt dit; in delen van Nijmegen en Arnhem ook.
• Het omgevingsplan wijkt af. Sommige gemeenten hebben voor bepaalde gebieden strengere regels vastgelegd die de landelijke vergunningvrije route beperken.
• U bouwt in de beschermingszone van een waterkering. Langs de Maas — in Cuijk, Grave, Lith, Megen — kan naast de gemeentelijke route een toestemming van het waterschap nodig zijn. Dat is een apart traject met een eigen doorlooptijd.
• Een vergunningvrije uitbouw met een woonfunctie erin. Zodra u er zelfstandig gaat wonen of verhuren, verandert de vraag wezenlijk.

Vergunningvrij is niet burenvrij

Het burenrecht staat helemaal los van de omgevingsvergunning en blijft gewoon gelden. Twee dingen komen bij een uitbouw geregeld terug.

Het eerste is de erfgrens. Bouwen tot op de grens vraagt in veel gevallen afstemming, en bouwen tegen een gezamenlijke muur al helemaal. Het tweede is het uitzicht: er gelden regels over ramen en openingen die uitkijken op het erf van de buren, en die gelden ook als de bouw zelf vergunningvrij is.

Praktisch: een gesprek vooraf voorkomt vrijwel alle problemen. Laat zien wat u van plan bent, vertel wanneer er overlast is en hoe lang. Buren die het weten en het eens zijn geworden, zijn geen partij meer; buren die het uit een bouwbus moeten opmaken, worden dat soms wel.

Waarom u soms toch een vergunning wilt

Ook als uw uitbouw vergunningvrij kán, is het soms verstandig om er toch een aan te vragen of op zijn minst een schriftelijke bevestiging van de gemeente te krijgen. De reden is de verkoop van uw woning.

Een koper — en vooral diens hypotheekverstrekker en notaris — wil weten dat wat er staat legaal is. Bij een vergunningvrij bouwwerk is er geen papier dat dat aantoont, en dan komt het aan op de vraag of iemand kan onderbouwen dat het destijds binnen de regels viel. Een dossier met de tekeningen, de constructieve berekening en een bevestiging van de gemeente maakt dat gesprek kort.

Bewaar dus alles: tekeningen, berekening, correspondentie met de gemeente, facturen. Dat kost niets en het is over tien jaar precies wat u nodig heeft.